شهرستان‌های استان خراسان رضوی _ شهرستان تایباد

شهرستان‌های استان خراسان رضوی

شهرستان تایباد

شهرستان تایباد یکی از شهرستان‌های استان خراسان رضوی در شمال شرقی ایران می‌باشد. مرکز این شهرستان، شهر تایباد است. باخزر و کاریز دو شهر دیگر آن هستند. در سال ۱۳۸۵، این شهرستان تعداد ۱۴۵٬۹۹۲ نفر جمعیت داشته است.

تقسیمات کشوری

بخش مرکزی شهرستان تایباد

  دهستان پائین ولایت
  دهستان کرات

شهرها: تایباد و کاریز

بخش باخرز

  دهستان باخرز
  دهستان بالا ولایت

شهرها: باخرز

بخش میان ولایت

  دهستان دشت تایباد
  دهستان کوهسنگى

شهرها: مشهد ریزه

درباره تایباد

شهر تایباد با سابقه و قدمت طولانی خود و دارا بودن آثار و بناهای تاریخی از جمله شهرهای کهن این مرز و بوم می باشد. این شهر در مسیر ارتباطی تربت جام، فریمان، سنگان، خواف، تربت حیدریه به مشهد متصل می شود.

تاریخچه و علل پیدایش شهر تایباد در بررسی گذشته شهر تایباد در کتب تاریخی ( حبیب السیر و نفحات جامی ) تایباد از جمله مراکز قدیمی ایران زمین می باشد و در حدود 700 سال پیش جمعی از اقوام مغول در این آبادی که به نام مغول آباد بوده زندگی می کردند. این قوم به علت بروز بیماری طاعون در افغانستان محل سکونت خود را ترک و به جنوب ایران رفتند و ده آباد آنان مدتی ویران بوده تا این که شخصی به نام تائب به فکر تجدیدبنا و عمران تایباد کنونی و سهل آباد آن عصر می افتد. لیکن این بار هم به علت ناامنی های مرزی دیر یا زود به ویرانی کشیده شده و مردم ساکن آن به اطراف متفرق می شوند تا این که هنگام حمله حسام السلطنه به هرات در سال 1380 هجری و کوچاندن ایرانیان مقیم هرات به تایباد باز این ده ویرانه اعتباری پیدا می کند و چون مرکز حکام محلی قرار می گیرد از اطراف و اکناف علما و دانشمندان به آن جا روی می آورند.

روند توسعه فیزیکی و مراحل توسعه شهر شهر تاریخی تایباد دارای قدمت و سابقه طولانی بوده و در گذشته خود دارای تغییرات زیادی بوده است و حمله اقوام بیگانه وقوع خشکسالی و سایر حوادث دیگر از جمله تغییرات عمده در این شهر می باشد و با تغییرات حرکت جمعیتی شهر باعث رشد و شکوفایی در زمان های خاصی و یا افول در زمان های دیگر گردیده است. رد بخش های دیگر در مورد هسته اولیه شهر و مراحل رشد آن بیش تر بحث خواهد شد. محدوده شهرستان تایباد در سالیان گذشته شاهد پیش آمدها و حوادث تاریخی فراوان بوده است. از جمله حوادث مهم گذشته حمله قوم مغول، اسکندر، عرب ها، تاتارها، ترکمن ها به این منطقه بوده است. در گوشه و کنار این شهر و روستاهای اطراف این شهرستان ترکیبی از تیره های تیموری، جلالی، یوسفی، یعقوبی، یحیایی و رسولی وجود دارد. وجود قبرستان های طایفه ای وسیع در گوشه و کنار شهر و اطراف نشان از وجود جمعیت های گوناگون در گذشته دور دارد. قبرستان ها و از این جهت طایفه ای خوانده اند که هر تیره و هر خانواده بزرگ و گسترده برای خود گورستانی دارد و طبق گفته افراد محلی کم تر دیده شده که مثلاً هیأتی از طایفه تیموری را در کنار یعقوبی ها به خاک سپرده باشند. نژاد مردم شهر تایباد از نوع سفیدپوست و تیره مدیترانه ای است و به علت نزدیکی به شمال شرق ایران تحت تأثیر این دو منطقه قرار گرفته است. زبان مردم شهر تایباد فارسی دری است و به لهجه خراسان جنوبی ( هم ریشه لهجه بیرجندی و قاینی ) ‌صحبت می نمایند.

مردم شهر تایباد مسلمان ( 9ر99% ) و اکثریت آن ها اهل تسنن و حنفی مذهب می باشند. از جمله خصوصیات اعتقادی آن ها، پایبندی به اعتقادات مذهبی و فرامین دینی می باشد. وجود مدرسه علیمه در شهر و طلاب علم که کار بحث و تحقیق و تفسیر و فقه حنفی را دنبال می کنند در استحکام اعتقادات دینی و اسلامی مؤثر می باشد. از مساجد قدیمی شهر که قدمت تاریخی دارند در ایام و مناسبت های مذهبی جهت اجرای مراسم مذهبی استفاده می شود.

شهر تایباد مرکز شهرستان تایباد می باشد واولین نقطه شهری این شهرستان است. این شهر در موقعیت جغرافیایی 60 درجه و 45 دقیقه طول جغرافیایی و 33 درجه و 34 دقیقه عرض جغرافیایی در 60 کیلومتری جنوب تربت جام و 225 کیلومتری جنوب شرقی مشهد واقع شده است. ارتفاع این شهر از سطح آب های آزاد 900 متر گزارش شده است. وضعیت آب و هوایی: میزان بارندگی در دوره آماری بیست ساله(74-54) شهرستان180/5 میایمتر می باشد.این شهرستان در تابستان تحت تاثیر بادهای صد و بیست روزه سیستان قرار می گیرد که باعث افزایش گرد و غبار هوا و وارد شدن خسارت به مزارع صیفی کاری می گردد. میانگین دمایی شهرستان(74-54)16/4 درجه سانتیگراد می باشد. بیشتر بارندگی در ماههای بهمن -اسفند و فروردین صورت می گیرد.بیشترین دمای اندازهگیری شده 47/5 درجه سانتیگراد و کمترین آن 24- سانتیگراد اندازه گیری شده است.

  
نویسنده : Groups ; ساعت ۸:٠٤ ‎ب.ظ روز جمعه ۱٠ خرداد ۱۳۸٧